قرص طباشير قرص طباشير : به نسخهء نواب ميرزا محمد باقر بن حكيم عماد الدين محمد حكيم‌باشى منقول از خط معزى اليه گفته كه اين همه اختلافات كه در قرص طباشير است به جهت اختلاف امزجه است و اختلاف اعراض و اغراض و طبيب حاذق كه عارف به امزجهء اشخاص باشد از براى شخصى به حسب مزاج او و ديگر غرض‌ها كه واقع باشد ، كم و زياد در اخلاط اين قرص و در اوزان آن البته مىكند تا موافق غرض آن گردد . و مجملى در قاعدهء اين قرص اين است كه مىبايد كه امثال بعضى از اين ادويه باشند ، مثل : تخم كاسنى و تخم خرفهء مقشر و مغز تخم خيار و مغز تخم خيار بادرنگ و مغز تخم كدوى شيرين و طباشير سفيد و گل سرخ و صندل سرخ و صندل سفيد و تخم حماض و كافور قيصورى و گل نيلوفر و گل بنفشه و ربّ السوس و كتيرا و نشاسته و صمغ عربى و گل ارمنى و گل مختوم و زرشك منقى و سماق و غيرها در هر وقت به واسطهء مصلحتى بعضى از اين ادويه را اختيار مىنمايد به وزنى كه مصلحت اقتضا كند و تركيب مىنمايد ؛ مثلًا اگر به جهت حرارت دل و خفقان تركيب مىنمايد دواهايى كه به آن بيشتر خصوصيت داشته باشد اختيار كند ، چون : صندلين و كافور و تخم خرفه و گل سرخ و تخم كاهو و تخم خيارين . و اگر براى حرارت كبد تركيب كند مثل زرشك و تخم كاسنى و ديگر اغراض و در امراض كبد مثل ريوند چينى اختيار كند و از جهت سرفه و خشونت صدر ؛ كتيرا و ربّ السوس و صمغ عربى و امثال اينها در آن داخل نمايد و در وقت قبض طبيعت ؛ گل بنفشه ، گل نيلوفر ، مغز تخم كدوى شيرين و بهدانه و ترنجبين داخل كند و در وقت تليين طبيعت ؛ گل ارمنى و گل مختوم و تخم حماض . و از جهت تقويت معده گل سرخ و گلنار فارسى و حبّ الآس و سماق داخل كند . و هم‌چنين اغراض و دقائق بسيار است و بر تركيب كننده پوشيده نيست . . . ! « 1 »

--> ( 1 ) . همان ، ج 2 ، ص 323 و 324 .